December 2005
Een van de mooiste momenten van mijn werk op het Young Africa Skills Centre is de halfjaarlijkse Graduation. De leerlingen die een vakopleiding hebben afgerond en zijn geslaagd voor hun examens, ontvangen dan hun diploma. Deze graduation hebben we honderdnegentien leerlingen die zijn geslaagd voor kledingmaken, timmeren, electrotechniek, autotechniek, plaatwerken, metaalbewerking, leerbewerking en computerkunde. Zimbabwaanse rap schalt uit de luidsprekers en maakt duidelijk dat er vandaag iets bijzonders staat te gebeuren. De zon is verschrikkelijk heet deze 16e december. Twee minuten voor het begin van de ceremonie laten we een paraplu als parasol aanrukken om onze erg blanke gast van de Britse ambassade te behoeden voor een zoveelste graad verbranding.
De afstuderende leerlingen zitten mooi aangekleed -de kleermaaksters in eigen creaties- voor me en ik weet niet wie er trotser is: zij op zichzelf of ik op hen. De eerste vorm van trots is natuurlijk relevanter dan de tweede en vormt een essentieel onderdeel van het programma dat we aanbieden. Eigenwaarde, samen met de vaardigheden om een een inkomen te verdienen, bieden immers de mogelijkheid om een menswaardig bestaan op te bouwen. Het programma is eenvoudig: een praatje van onze Engelse gast, het overhandigen van de diploma's zelf, uitreiken van prijzen aan de leerlingen met de beste resultaten en het meest behulpzame gedrag en een optreden van het Young Africa koor.
Zelf geef ik ook een praatje. Mijn belangrijkste boodschap aan mijn bijna oud-leerlingen: je hebt alle tools in handen om de toekomst te vormen, maar er is maar een persoon verantwoordelijk om er iets geweldigs van te maken. Dat ben je zelf. Ik weet het, het is een harde en niet-eenvoudige opgave in het huidige Zimbabwe, maar ik zie om me heen ook gebeuren dat succes mogelijk is. Bij elk diploma dat overhandigd wordt, gaat een enthousiast gejuich op. De blijdschap is tastbaar, met een diploma op zak lacht de toekomst hen tegemoet.
Na de diploma-uitreiking en kerstlunch voor alle zestig mensen die op het terrein van Young Africa werken, is het vakantie. Ook heerlijk. Het is pure verwennerij om kerst en oud en nieuw in Zimbabwe door te brengen in de heerlijke aanwezigheid van familie. Mijn zus, zwager, neefje, neefje, nichtje zijn voor drie weken ingevlogen. Dat combineert het beste van beide werelden: feestdagen in het traditionele gezelschap van familie, maar toch in de zon en zaligheid van Afrika. We verdelen onze tijd tussen genieten van de pracht van de natuur hier en samenzijn met de paar hostelmeiden die ook hun kerstvakantie op het YASC (Young Africa Skills Centre) doorbrengen. Door het jaar heen wonen er tussen de 25 en 35 meiden in het hostel. De meesten komen uit kindertehuizen en wonen twee jaar bij ons als een zelfstandigheidstraining.
Gedurende één jaar volgen ze een opleiding. Tijdens het tweede jaar werken ze of runnen ze een eigen bedrijfje om ook economisch onafhankelijk te worden. Ik hou van deze meiden. Hun levensgeschiedenis is vaak doordrenkt van ellende, maar zet de muziek (snoeihard - het zijn ook gewoon tieners) aan en ze hebben feest. De kroon op mijn werk is altijd als ze vol zelfvertrouwen 'op kamers' gaan. Sterk genoeg om het leven zelfstandig aan te kunnen. Deze vakantie blijven Sammy en Miriam achter. Beiden hebben geen familie of tehuis om de feestdagen door te brengen. Eerste kerstdag vieren we met hen en een tiental andere zeer kansarme jongeren. Tijdens de lunch eten ze zoveel, dat ze naar eigen zeggen de komende dagen geen eten meer nodig hebben.
