April 2007
Aankomst in Sierra Leone (door George Pape)
Op 16 april heb ik het werk hier in Magbenteh Hospital overgenomen van Annekoos Wiersinga. Het ziekenhuis ligt er netjes bij, dat heeft ze hier als eerste dokter in dit nieuwe ziekenhuis mooi opgebouwd. Maar mijn grootste bewondering voor mijn voorgangster betreft haar blijmoedige acceptatie van het klimaat. Hier heb ik haar nooit over horen klagen, maar het is hier snikheet. 's Middags doe je niet veel meer, ook de lokale mensen niet en de nachten zijn weinig koeler en iedereen slaapt slecht. Gelukkig is er hoop, want dit is het hete droge seizoen en de eerste regens worden nu elk moment verwacht en dan koelt het af. Hier kijken we allemaal naar uit - de eerste regen is hier elk jaar een hoogtepunt, misschien wel even groot als Kerstmis.
Medisch team
Enkele dagen na mijn aankomst al komt er een chirurgisch team uit Nederland. Een Nederlandse chirurg, een Engelse anaesthesist, een OK verpleegkundige en een anaesthesie verpleegkundige. Het is een unieke formule die dit ziekenhuis hanteert, uniek voor deze contreien tenminste: geplande operaties worden gedaan door specialisten. Ze blijven 3 weken en zullen tenslotte 43 grote operaties doen. Het is voor het ziekenhuis een verveelvoudiging van de werklast maar we hebben zo langzamerhand heel wat verplegend personeel en het extra werk wordt goed opgevangen. Ze vinden het ook leuk: het is een sensationeel gebeuren om het chirurgisch team over de vloer te hebben en de staf trekt zich hier aan op. Hadden ze maar elke dag net zoveel belangstelling voor de gewone dagelijkse routines!
Kruidenier
Eén geval grijpt velen van ons aan. Het is een man van 35 die twee maanden geleden dacht suiker in z'n mond te stoppen maar in plaats daarvan caustic soda innam. Dat is het spul dat we thuis gebruiken om verstopte wasbakken open te branden. Het is hier vaak in huis aanwezig omdat het wordt gebruikt bij de bereiding van zeep, een belangrijke bijverdienste voor veel huishoudens in deze streek. Er gebeuren veel ongelukken mee, meestal kinderen die dan hun slokdarm verbranden en dan zulke ernstige inwendige littekens krijgen dat er ernstige vernauwingen ontstaan die normaal eten onmogelijk maken.
Onze patiënt heeft echter zijn mond verbrand en die is nu aan de binnenkant zo verlittekend dat de lippen zijn vergroeid met het tandvlees en dat de mond nog nauwelijks open kan. Bij vol geopende mond is de ruimte tussen boven- en ondertanden nog slechts 8 millimeter. Hij is al veel ziekenhuizen langs geweest en één ziekenhuis heeft hem aangeraden om altijd een stukje bamboe tussen zijn tanden te houden zodat de mond niet verder dicht kan schrompelen. Dit advies volgt hij op, dag en nacht dit blokje bamboe in zijn mond.
Het is een ongewoon geval en er wordt door iedereen over nagedacht, en hij wordt onder narcose onderzocht om de schade precies in kaart te brengen. Steeds is er echter bij iedereen een angstig vermoeden dat we waarschijnlijk niet zoveel voor hem zullen doen en dat wordt tenslotte ook de conclusie. Alleen hoog gespecialiseerde centra in Europa of in Amerika zouden deze man kunnen helpen. Het is zo een tragisch geval. Het is heel waarschijnlijk dat zijn handicap zijn leven gaat bekorten. Gewoon eten is niet mogelijk, alleen vloeibaar voedsel. Speciaal eten, dat maakt het leven duurder. In een land zonder sociale verzekeringen is dat een belangrijke factor. De man was een kleine kruidenier en hij zegt dat hij door zijn handicap ook zijn werk heeft moeten staken.
Zijn economische situatie is dus veel slechter geworden. Hulp van de familie is hier de enige steun die hij kan verwachten, maar daar zijn natuurlijk beperkingen aan. Zijn slechtere economische situatie betekent gewoon slechter eten, minder mogelijkheden om medische zorg te krijgen bij ziekte, minder goede en minder gezonde huisvesting. En wat zal er gebeuren als hij straks een keer ziek wordt en hevig moet braken? Zal hij het braaksel snel genoeg uit z'n mond kunnen persen, of zal hij erin stikken?
Een triest verhaal. Maar volgende maand zal ik proberen een hoogtepunt uit het werk hier te beschrijven!
