Februari 2007
Volop werken aan de waterrampomp
Sinds twee weken ben nu weer in 'mijn' oude dorpje San Juan la Laguna, Guatemala, om te werken aan de twee projecten van het krukje en de waterrampomp. Omdat er geen andere optie was dan alleen te gaan, heb ik veel mailcontact met Reinder van Tijen, de man achter Demotech. Op dit moment is er nog niets af, maar het proces is in volle gang. Wellicht is het leuk om een blik over onze schouder te geven en wat mailfragment van het proces weer te geven.
Mailen met Reinder
Bram in Guatemala:
Ik ben met een groep boeren begonnen met het gieten van de pomp. Hij heeft nu ook een Tz'utujil naam: Kio kol ya. (de K spreek je uit zonder uit te ademen en de I klinkt een beetje als CH als in lucht). Wat zo veel betekent als 'gooit water omhoog'. Gooien, omdat het werpen van bijvoorbeeld een steen een opwaartse en een neerwaartse component bevat. Ik vind hem erg leuk en oefen veel op de uitspraak, want de Tz'utujil k is niet makkelijk als je het goed wil uitspreken.
Reinder in Maastricht:
Een naam die helemaal klopt! Je hebt het kennelijk goed aan ze uitgelegd.
Bram:
Morgen ga ik op een andere locatie kijken en ben benieuwd daar aan te treffen. De mensen zijn in elk geval erg gemotiveerd. Nederland. Bravo!
Bram:
Een timmerman die heel enthousiast was over het krukje en wil ze maken als hij tijd heeft. Hij vond trouwens dat de pootjes 3 centimeter moesten worden i.p.v. 2. Wat doen we hiermee?
Reinder:
Dikkere latjes? Ja, daar is de timmerman aan gewend. Maar daar hoeven we niet in mee te gaan. Waarom met een krukje twee keer te zwaar, niet aardig tegenover bomen. Dus hou de standaard maar wat hij nu is!
Bram:
Een andere groep die graag met het krukje aan de slag wil, maar nog niet kan is een grote groep vrouwen van Tz'anjay die niets liever doet dan knutselen met Ricardo's [een lokale medewerker van Fundacion Solar] kleine projecten. Wij hebben het vermoeden dat deze vrouwen best heel graag wil leren timmeren, wat natuurlijk geweldig zou zijn. Ik ga er van uit dat ze veel geduld hebben en zeer nauwkeurig kunnen werken. Een voorbeeld hiervan is een stuk gerecycled textiel wat ik gezien heb. Oude kleding (uit de VS) wordt draadje voor draadje uit elkaar gehaald en tot nieuwe stof geweven die er ECHT heel goed uit ziet.
Reinder:
Onmiddellijk doen dus. Je hebt nog maar twee weken geleden hier in Maastricht zelf ervaren hoe makkelijk en snel je leert om te zagen en te schaven. Dus WEG bij de timmerman en op naar de vrouwen! Zorg dat je hout, een zaag en een schaaf bij je hebt. Bij die vrouwen en voor die vrouwen maak je een wereld van verschil. En daar doe je ook voor Demotech legitimiteit op. Dat is onze doelgroep! Dat verhaal over draad voor draad oud textiel uit elkaar halen en dan opnieuw weven, dat is ontroerend en iets waar ik echt graag een bijdrage aan wil leveren met ons soort van werk. Op die plek liggen de voorwaarden voor succesvol HomeWork. Kijk er dus echt goed naar en bedenk of andere dingen zoals het projecttje 'Reiskist' daar zouden passen.
Bram:
Gisteren ben ik naar Palestina geweest, een van de 3 aldeas (gehuchten) die nog bij dit dorp hoort. Het ligt boven op de berg en lopen duurt ongeveer even lang als met het 'OV', ongeveer een uur. De 3 vertegenwoordigers voor water en natuuronderhoud van de aldeas Palestina, Panyebar en Pasajquim waren het er over eens om een rampomp te maken in Palestina. De situatie is daar als volgt: een grote betonnen watertank wordt continu gevuld vanuit een bron ver weg.
Vanuit deze tank (die overigens behoorlijk lekt) loopt een buisnetwerk naar de huizen. Een buis stroomt midden in het gehucht vrij uit en is zeg maar de dorpspomp. Heel schoon water (op het oog) dat gewoon weg stroomt met flinke snelheid. In dit stroompje zou heel goed een rampomp geplaatst kunnen worden. Het 1,5 tot 2 meter hoogte verschil is nog even lastig, maar met wat graaf en grond werk zeker mogelijk. Nu is het denk ik 1 meter over zes meter.
Waar gaat het water heen? Ongeveer 200 meter verderop (en nauwelijks omhoog) staan twee gigantische Rotoplast tanks (van die zwart kunststof watertanks). Deze worden nog niet gebruikt en zijn publiek bezit. Als deze tanks gevuld kunnen worden zou het water goed gebruikt kunnen worden door tien huizen in de buurt die nu een niet zo betrouwbare water toevoer hebben en ook de akkers die onder deze tanks liggen.
Reinder:
Erg interessant die ontwikkeling van toepassing van de waterram in dat dorpje. Onmiddellijk doen wat mij betreft. Met 1.5 meter verval en 200 meter leiding lijkt kan het goed werken. Dit is een ideale kans om erg veel ervaring op te doen. Maak een deal met ze: als er onvoldoende water wordt gepompt voor het vullen van de vaten, dan zijn de kosten voor Demotech, lukt dat wel dan betalen zij de pijpen. Dat is ook makkelijk te effectueren.
Lukt het niet, dan rol je de PE-slang op en berg je hem voorlopig op. Lukt het wel, dan doe je hetzelfde, maar zorg je dat ze zelf met een nieuwe slang komen. Meteen goed om te testen of het veel uitmaakt of je 14 mm pijp of 25 mm pijp gebruikt, of de kosten van die ruimere plastic pijp goed gemaakt worden doordat er ook meer water uitkomt. Met een emmertje een een stopwatch zie je onmiddellijk hoeveel de meerdere liters uit de dikkere pijp extra kosten. Dat is iets dat ik graag wil weten.
De vakman zegt: een dikkere pijp, mevrouwtje, maar het werkelijke verschil kan hij ook niet vertellen. Wij dan wel. Dat valt zeker met het een en ander aan hoge en lage punten er in niet te berekenen. Meten helpt ons aan echte data! Hebben we eindelijk ervaring! Dit zou overigens best een leuke blog zijn voor Vodafone en anderen om te lezen. Vooral als wet onze taal niet eerst propaganda-rijp maken..... Maar je kan altijd meer willen. Het succesverhaal van de krukjes bij de vrouwen, dat moeten we ze geven!
De laatste week in Guatemala
Inmiddels is de pomp in San Juan bijna klaar voor installatie en ben ik begonnen met de pomp in Palestina. Ik ben ook enkele timmermannen tegen het lijf gelopen die erg weinig werk hebben en op dit moment bezig zijn perfecte voorbeeld krukjes te maken. De vrouwengroep is nog steeds enthousiast, maar moeilijk te organiseren. Ik hoop dat ik volgende week de hele week met hen aan de slag kan.
