April 2007
Net als in maart, stond april in het teken van het klimaat. Na mijn enigszins aarzelende eerste stapjes in wereld van de van koolstofhandel heb ik langzaamaan een steeds completer beeld gekregen van de rol die Wetlands International zou kunnen spelen bij het bestrijden van klimaatverandering. Mijn bevindingen heb ik op papier gezet en vervolgens bediscussieerd met een aantal collega's in Afrika, Azie en het hoofdkantoor in Wageningen. Na een uitgebreide brainstorm sessie hebben we besloten om voortbouwend op onze projecten in mangroves en veengebieden in Indonesie, een Wetlands, Poverty and Climate Facility te ontwikkelen die als doel heeft wetland ecosystemen te gebruiken om klimaatverandering tegen te gaan en tegelijkertijd in deze wetland gebieden duurzame ontwikkeling te bevorderen en natuur te beschermen. Op die manier slaan we drie vliegen in 1 klap!
Wetlands: cruciaal voor mens, milieu en klimaat
Dat juist wetlandgebieden geschikt zijn om deze doelen te behalen is niet verwonderlijk: wetlands verschaffen aan meer dan 1 miljard mensen cruciale ecosysteemdiensten zoals schoon drinkwater, voedsel, bouwmateriaal en bescherming tegen extreme klimatologische omstandigheden. Tegelijkertijd zijn ze de kraamkamer van een enorme diversiteit aan planten- en diersoorten. Als opslagbron van koolstofdioxide spelen ze een belangrijke bron bij het tegengaan van klimaatverandering. In de vorm van levende biomassa en ondergrondse veenpaketten hebben wetlands in een proces van vele duizenden jaren maar liefst 528 Gigaton koolstof geaccumuleerd, een hoeveelheid die equivalent is aan 75 procent van de koolstofdioxide in de lucht. Kleine antropogene verstoringen kunnen ervoor zorgen dat dit proces omkeert waardoor in korte tijd grote hoeveelheden CO2 in de atmosfeer terechtkomen. Reden genoeg om beter voor onze wetlands te zorgen!
Op zoek naar kopers
De komende weken ga ik aan de slag om verdere invulling te geven aan onze plannen. We moeten contacten leggen met collega-organisaties die al op de koolstofmarkt actief zijn. Ook moeten we gebieden selecteren voor het opzetten van beschermings- en herbeplantingsprojecten. Voor een deel zal dat zijn in de gebieden waar we al projecten uitvoeren, zoals de tropische venen in Indonesie die door hun degradatie bijdragen aan 8 procent van de mondiale jaarlijkse CO2 uitstoot. Voor een deel zullen we nieuwe gebieden selecteren, zoals wellicht de mangroves in West Afrika die ernstig worden bedreigd. Vervolgens wordt het tijd om bedrijven, industrieen en overheden die hun CO2 uitstoot willen compenseren te benaderen met onze plannen.
Tegen een vaste prijs per ton CO2 compenseren wij hun uitstoot door het herbeplanten van bomen en het herstellen van hydrologie in gedegradeerde gebieden. De daaraan gekoppelde natuurbescherming en armoedebestrijding zal ook de kopende partij welwillend in ogenschouw nemen. Maar compensatie alleen is natuurlijk niet genoeg. Het daadwerkelijke verminderen van energieverbruik is minstens even belangrijk voor het tegengaan van het broeikaseffect. Ook daar willen we binnen onze activiteiten de nadruk opleggen.
Bio-rights en klimaatverandering
Als je klimaatverandering, natuurbescherming en armoedebestrijding aan elkaar wil koppelen, dan heb je een bindend mechanisme nodig. De Bio-rights benadering is zo'n mechanisme bij uitstek: de betaling van een wereldwijde koper voor 'carbon credits' kan via Wetlands International rechtstreeks worden doorgespeeld naar de lokale bevolking in wetland gebieden. Het geld kan aldaar gebruikt worden voor het opzetten van duurzame inkomen genererende activiteiten. Door een 'revolving fund' op te zetten blijft het geld gedurende lange tijd in gemeenschap. In ruil voor deze betaling houdt de lokale bevolking zich vervolgens bezig met bescherming en herstel van gedegradeerde wetlandgebieden. Een bijzonder efficiente aanpak die alleen maar winnaars heeft!
Volgende maand ga ik naar Senegal om een training te geven over Bio-rights en een aantal andere innovatieve financieringsmechanismen. Het is de West-Afrikaanse variant van de module die ik eerder in Kenia heb gepresenteerd. Ditmaal moet ik voor een Franstalig publiek aan de slag. Ik ben benieuwd of mijn ver weggezakte spreekvaardigheid weer tot leven zal komen. De organisatoren hebben hun voorzorgsmaatregelen alvast wijselijk genomen: gedurende de hele cursus zitten er tolken in de zaal die stotterende en stuntelende presentatoren in vloeiend Frans kunnen vertalen.
