Mei 2007
Na een drukke en inspirerende periode in Duitsland en Senegal ben ik twee dagen terug weer op Nederlandse bodem geland. Met een volle mailbox, een berg vol af te ronden activiteiten en een reis naar Mongolië voor de boeg is er genoeg te doen!
Klimaatconferentie
De meimaand begon op de klimaatconferentie in Bonn alwaar we hard gewerkt hebben om de relatie tussen wetlands en klimaat op de agenda te krijgen. Tijdens twee presentaties heb ik kunnen spreken over het belang van duurzaam wetland management in de strijd tegen klimaatverandering en over de rol die Bio-rights zou kunnen spelen bij het beschermen en herstellen van wetland gebieden.
Een collega is nader ingegaan op de enorme CO2 uitstoot uit gedegradeerde veengebieden in Indonesië. Onze beide Side-events zijn erg goed bezocht en ook individueel hebben we een aantal delegaties kunnen wijzen op het belang van wetlands bij het tegengaan van klimaatverandering. Ook vanuit de private sector bemerken we een groeiende interesse in het investeren in wetland beschermings projecten door middel van de Bio-rights benadering.
Trainingsmodule
Na afloop van de conferentie ben ik afgereisd naar Senegal om samen met twee collegas van Oxfam America een trainingsmodule over Bio-rights en andere innovatieve financieringsmechanismen te verzorgen voor een groep van 20 Franse sprekende natuurbeschermers en ontwikkelingswerkers. De taalbarrière bleek minder groot dan gedacht door de uitstekende diensten van onze vertalers die in staat bleken te zijn gesproken tekst met slechts enkele seconden vertraging te vertalen.
De groep pikte de stof uitstekend op en de interactieve elementen in de cursus werden erg gewaardeerd. Over een paar weken zullen de deelnemers de cursus in hun eigen werkomgeving repliceren, zodat uiteindelijk een grote groep beleidsmakers en uitvoerders zich de fijne kneepjes van duurzaam wetland management kan eigen maken.
Ook voor ontspanning maakte de groep graag een beetje tijd en na afloop van onze module werd afscheid genomen door middel van een bonte verzameling aan gezangen en dansen uit Benin, Burundi & Senegal. Al met al een hartverwarmend afscheid.
Op pad in de Saloum-delta
Na afloop van de training heb ik het weekend doorgebracht in de Saloum-delta dicht bij de grens met Gambia. Deze enorme delta van grote en kleine rivieren, begroeid met mangrovebossen en rijk aan dolfijnen, zeekoeien, vogels en vis is een ware oase in het dorre Sahellandschap van Senegal. Het is dan ook niet voor niets dat er duizenden mensen wonen die totaal afhankelijk zijn van dit nationale park: ze vangen er vis, oogsten er oesters en gebruiken de vele bos producten die de mangroves verschaffen.
Tot voor kort zorgde dat voor een zware druk op het gebied, omdat veel soorten in te grote aantallen geoogst werden. Tegenwoordig wordt het park beheerd in nauwe samenwerking met de lokale gemeenschap. De lokale bevolking wordt zoveel mogelijk betrokken bij besluitvorming, beheer en toerisme en dat heeft ertoe geleid dat de bevolking zich veel meer bewust is van het belang van duurzaam gebruik van de delta.
Dat deze benadering zijn vruchten afwerpt merkte ik tijdens mijn bezoek aan het ' community-based marine protected area' dat is ingesteld in het centrum van de delta, een gebied waar visvangst totaal verboden is. Rustig rond peddelend door de kleine kreekjes van het gebied zie ik overal grote en kleine vissen wegschieten. Af en toe springt een school het water uit om aan een roofvis te ontsnappen. Visarenden, Reuzenreigers en Bonte ijsvogels voelen zich uitstekend thuis in het gebied en wachten vanuit de mangrove bomen op hun prooi.
Het gebied wordt door een samenwerkingsverband van acht dorpen beschermd tegen stroperij en andere illegale activiteiten. De kosten van patrouilles en het inhuren van deze 'ecoguards' worden betaald uit de inkomsten van een ecolodge die door de gemeenschap wordt gerund. De resultaten van dit initiatief mogen er zijn: in vier jaar tijd zijn 15 soorten vissen in de delta teruggekeerd, met name grote soorten die geliefd zijn onder de lokale vissers. Het gebied werkt als een kraamkamer en verhoogt op die manier de visstand in de gehele delta. Zo worden niet alleen de biodiversiteitswaarden gewaarborgd maar ook de inkomsten van de vissers in het gehele gebied.
Op die manier werd mijn bezoekje naast een aangenaam verblijf in een prachtig gebied ook een leerzame ervaring die ik in mijn werk kan gebruiken: De Saloum delta blijkt de perfecte demonstratie van de impact van overexploitatie op de natuur en van de grote rol die de lokale gemeenschap kan spelen om de balans te herstellen. Als de effecten van natuurbescherming zo duidelijk in het veld waarneembaar zijn, wordt het ook een stuk makkelijker de lokale gemeenschap te overtuigen van het belang van duurzaam landgebruik.
Volgende maand ga ik er even tussenuit voor korte vakantie. Als vrijwilliger voor de Wildlife Conservation Society ga ik gedurende tweeënhalve week in noord Mongolië wetland gebieden inventariseren in het kader van een grote studie naar vogelsgriep. Een leuke en nuttige bezigheid die bovendien positief bijdraagt aan mijn carrière in de natuurbeschermingswereld...
