Annekoos Wiersinga, 30, uit Arnhem, werkte als tropenarts in Makeni, Sierra Leone, via de Stichting Lion Heart, onderdeel van stichting World Wide Surgery. Dankzij de Vodafone Netherlands Foundation heeft ze zich kunnen richten op het uitbreiden van medische staf, het opzetten van een medisch protocol en het trainen van medisch personeel. Helaas heeft Annekoos besloten haar werkzaamheden niet voort te zetten bij de Stichting Lion Heart. George Pape heeft haar taak als tropenarts overgenomen en zal vanaf april zorgen voor verslaglegging.
Volg George Pape en lees maandelijks zijn vorderingen op deze site...
Begin november stapte ik in het vliegtuig naar Freetown. Na een tussenlanding in Guinee, vanwege storm en onweer, kwamen we met veel 'hallelujah' en 'praise the lord' kreten van medepassagiers aan in Freetown. Per helikopter (zo een uit Afganistan met een bijpassende ongeschoren piloot) vloog ik van het vliegveld naar de hoofdstad, waar mijn man Bastiaan me stond op te wachten. Fijn om weer terug te zijn!
Ons ziekenhuis ligt in een dorpje bij Makeni, de derde stad van Sierra Leone. De weg tussen Freetown en Makeni is de beste weg van het hele land, dus die trip verliep voorspoedig. Ik kreeg een warm welkom in het ziekenhuis. Het was erg leuk om iedereen weer te zien. Ik ben in juni dit jaar als tropenarts begonnen in dit opstartende ziekenhuis. Er werkten hier nog geen andere artsen. Wel een medisch assistent, hij heet ABD, en de community heath officer Mahamoud, die hier als een soort lokale dokters werken. Het OK-personeel had overal briefjes opgehangen met 'Congratulations dr. Anna' (mijn locale naam hier...). Die avond kwam de vrouw van onze kok een kip brengen om me te verwelkomen. Inmiddels zijn we een kleine kippenfarm begonnen. We worden elke ochtend vroeg gewekt door onze eigen haan die speciaal onder ons raam komt kraaien om er zeker van te zijn dat we wakker worden.
Bastiaan had de poster met de Vodafone prijswinnaars opgehangen in de wachtkamer van het ziekenhuis. Ik krijg nog vaak de vraag van patiënten of ik het echt ben op de poster. Ons personeel is trots.
Mijn eerste weekenddienst na een tijd weggeweest te zijn uit het ziekenhuis, liet me weer inzien dat ik hier met relatief weinig middelen een heleboel goede dingen kan doen. Een opgenomen vrouw van middelbare leeftijd met AIDS was buiten bewustzijn geraakt. De bloeddrukmeter bleek kapot en ik moest zelf op zoek naar infuus naald en systeem. Ook waren nergens op de afdeling handschoenen te vinden. De vrouw had waarschijnlijk een laag bloedsuiker (niet kunnen meten). Zo was ik dus meer bezig met de benodigde spullen bij elkaar te sprokkelen dan met de patiënt, die gelukkig snel weer bijkwam na een glucose (suiker)infuus.
Ook op de kinderafdeling verliep niet alles even soepel. Verpleegkundigen doen hun best en hadden netjes bij iedereen de temperatuur gemeten. Maar als er bijvoorbeeld een temperatuur gemeten wordt van 45 graden celcius, omdat de thermometer gebroken is , verbaast dit niemand en wordt het netjes opgeschreven in de papieren van het kindje zonder er verder iets mee te doen. De meeste van onze verpleegkundigen hebben geen echte verpleegkundige opleiding gehad, en hoewel ze het beste willen, voor onze patiënten hebben ze soms gewoon niet de kennis en ervaring om goed te reageren op problemen. Hier gaan we dit jaar hard aan werken!
De afgelopen drie weken geleden heeft een medisch team uit Nederland ons bezocht. Het team bestaat uit Kees (chirurg), Margit (OK-assistent), Ton (anaesthesist) en Kristense (anaesthesie medewerker). We hebben ons de afgelopen drie weken met name gericht op het verbeteren van de operatieve zorg. Zo heeft Margit samen met onze OK-verpleegkundigen alle chirurgische instrumenten uitgezocht en de locale mensen veel bijgebracht over hoe om te gaan met deze spullen. Kees heeft mij en ABD nieuwe operatietechnieken geleerd. We kunnen nu op een veel snellere en goedkopere manier enorme liesbreuken (die hier heel veel voorkomen) opereren. Ton heeft samen met Kris onze nieuwe anaesthesie-apparaat in elkaar gezet. Ook heeft hij me de tips en trics van spinaal anaesthesie (ruggeprik) bijgebracht. Kris heeft onze verpleegkundigen geleerd waar ze allemaal op moeten letten tijdens de operatie, invullijsten gemaakt etc.
Op een avond waren we uitgenodigd om te komen eten bij een Libanees hier in de buurt. Daar is echter niks van gekomen. Er werd een kleine vrouw binnengebracht met een flinke zwangere buik. Toen ik een echo maakte bleek het hartje van het kindje nog maar heel langzaam te kloppen. De vrouw was twee keer eerder zwanger geweest, maar beide kindjes waren (een na keizersnede) overleden. We moesten zo snel mogelijk een keizersnede doen. Ik was erg blij dat het team er was, want het lukt niet om in korte tijd ons OK-personeel in het ziekenhuis te krijgen.
Het ging allemaal niet zo soepel als je in Nederland gewend bent; zo was er niet direct stroom, geen water, er waren sleutels kwijt - Bastiaan heeft een deur moeten intrappen om bij instrumentarium voor keizersnede te komen etc. Maar na flink wat zweten hebben we het kindje geboren kunnen laten worden, en na nog flink wat zweten begon het kindje zelf te ademen. Toen we het kindje naar de familie brachten was de familie in een soort extase. Toen ik zei dat ze voor wat doeken moesten zorgen, kleedde een van de vrouwen zich voor mijn neus uit, gaf mij de doeken en begon ze half naakt in het rond te dansen. Erg indrukwekkend. Moeder en kindje maken het goed, en toen vader twee dagen later uit het dorp kwam hebben ze het jongetje (!) baby Anna genoemd!
