November 2006
Wat is stichting Demotech?
Samen met stichting Demotech probeer ik het komende jaar een wereld van verschil maken dankzij de steun van de Vodafone Netherlands Foundation. Techniek in de sociale context is hét onderwerp dat mij erg aanspreekt, zeker als die technologie vernieuwend is en mensen er écht plezier van hebben. Met een achtergrond in fijnmechanisch productontwerp en een kersverse bachelor in de culturele antropologie voel ik me dan ook al vier jaar erg thuis bij Demotech.
Demotech houdt zich bezig met technische innovatie gericht op duurzaamheid en armoedebestrijding. De stichting stelt dat het goed mogelijk is om sociale processen democratischer te laten verlopen door ondersteuning met technologie die daar speciaal voor (opnieuw) ontworpen is. Alledaagse voorwerpen en voorzieningen kunnen slimmer functioneren, meer duurzaam zijn, zorgen voor lokale werkgelegenheid en bovendien gebruikmaken van lokale materialen en menselijke betrokkenheid. Demotech ontwerpt technologieën die mensen in ontwikkelingslanden op goedkope en eenvoudige manier zélf kunnen maken en gebruiken. De onderzoeksresultaten zijn via internet gratis toegankelijk voor iedereen. Zo draagt Demotech een steentje bij aan de verwezenlijking van de Millennium Doelen.
Het gaat dus om inhoud geven aan een grotere politieke en sociaal- economische theorie die zich manifesteert in de kleinste technische details van het ontwerp. Die details zijn illustratief voor de democratisering van technologie. Demotech is dus eigenlijk een soort fractal. Fractals zijn wiskundige objecten waarin oneindig veel details bestaan. Elk detail is een geheel op zich, maar ook duidelijk verbonden met het grotere geheel. Op het eerste gezicht lijken dit soort patronen soms op chaos, maar als je goed kijkt zie het verband. In de natuur komen fractals ook veel voor en zijn inspiratiebronnen voor musici. Denk eens aan de Drentse popgroep Skik: 'Een stukkie van een bloemkool is ook weer 'n bloemkooltje op zich.'
Workshops in het buitenland
Hoewel het leven hier goed is willen Reinder van Tijen (de oprichter van Demotech) en ik toch heel snel naar het buitenland. De ontwerpen, die vooral gericht zijn op irrigatie en sanitair, hebben vanzelfsprekend pas hun nut als zoveel mogelijk mensen het kunnen gebruiken. Wij willen daarom in een aantal ontwikkelingslanden workshops geven, waarna mensen er zelf mee aan de slag kunnen en het ook direct aan anderen kunnen overdragen. Omdat het ontwerp helemaal aansluit bij de lokale mogelijkheden kan het zich super snel verspreiden. Om dit proces nog verder te versnellen gaan we de workshops filmen en deze films in omliggende dorpen vertonen. Zo kunnen mensen uit dorp A, via film, aan de mensen uit dorp B tot en met Z vertellen wat ze van de pompen vinden. De apparatuur die we hier voor nodig hebben, kunnen we met de steun van Vodafone aanschaffen.
Guatemala
Het eerste land dat we gaan bezoeken is Guatemala waar we samen met bevriende boeren twee typen waterpompen willen maken. Voordat we in het vliegtuig stappen moeten we de twee pompen (de waterrampomp en de touwpomp) echter eerst nog eens goed overdenken en testen. Reinder heeft veel ervaring met beiden. Zijn ontwerp voor de touwpomp maakte hij 35 jaar geleden. Een ander type pomp, de waterrampomp heeft hij aangepast aan lokale situaties. Allebei functioneren ze uitstekend, maar techniek staat nooit stil en daarom denken we dat ze nóg beter, eenvoudiger en betrouwbaarder uitgevoerd kunnen worden.
Naast de proefopstelling van de waterrampomp zijn we bezig geweest met het afronden van het project DemoSticks. Met DemoSticks, een systeem van bamboe stokken en ijzerdraad, kunnen snel en goedkoop bijzondere en grote constructies gemaakt worden, bijvoorbeeld voor een tentoonstelling of een marktkraam voor de Wereldwinkel. Naast dit werk zijn we ook nog druk met de verslaglegging en het verfrissen van de organisatie. We zijn dan ook erg blij met de belangenloze inzet van mensen zoals Ivo Timmersmans van de stichting Mamma Alice die ons met dit werk willen helpen.
