Achteraf betalen. Doet jouw kind het ook?
Klarna, Riverty, Billink. Achteraf betalen is razendpopulair, ook bij jongeren. Heel handig, maar niet zonder risico’s. Wat begint met één klik, eindigt soms in een rekening waarvan het zweet je uitbreekt. Herken je dit of wil je dit voorkomen? We geven je graag wat tips.
De verleiding van achteraf betalen
Een exclusieve hoodie via Discord of een beautytool op TikTok. Steeds meer kinderen en jongeren shoppen met achteraf-betaalopties. Niet zo vreemd, want de verleiding is overal. Op social media zien ze advertenties die precies bij hun interesses passen. Of ze komen iets leuks tegen in een video of stream. Ook in games kunnen jongeren geld uitgeven. Voor nieuwe outfits, extra levens of virtuele valuta. En op Twitch: een platform waar je live naar gamers kijkt worden donaties gestimuleerd. Voor een shout-out, een extraatje of gewoon omdat het ‘erbij hoort’.
Soms is het een paar euro, maar wie vaker doneert of iets koopt, ziet het bedrag snel oplopen. En omdat het zo makkelijk gaat, voelt het vaak niet als ‘echt geld’. Totdat de rekening komt.
Waarom online aankopen snel uit de hand lopen
Betaal later’ klinkt zorgeloos, maar dat is het niet altijd. Zeker niet voor kinderen, die snel en nieuwsgierig zijn. Niet omdat ze roekeloos zijn, maar omdat alles online erop gericht is om ze te verleiden.
Fear Of Missing Out (FOMO)
Kinderen willen overal bij zijn en zijn bang dat ze iets belangrijks missen.
Het lijkt betrouwbaar
En iedereen doet het, toch?
De gevolgen zijn niet direct voelbaar
Het voelt alsof het nu gratis is, terwijl de rekening later komt.
Betalen gaat tegenwoordig zó makkelijk, dat geld steeds minder tastbaar voelt. Veel jongeren rekenen af via Apple Pay, in-app wallets, game-tegoeden of TikTok Shop-achtige flows. Even klikken… en klaar.En ondertussen hebben ze vaak alleen wat spaargeld of loon van hun eerste bijbaantje. Dan gaat het sneller dan je denkt. Voor je het weet is het overzicht weg en loopt het bedrag op.
Is er dan geen minimumleeftijd?
Zeker wel: achteraf betalen mag officieel pas vanaf 18 jaar. Maar in de praktijk werkt het anders. Jongeren gebruiken het account van hun ouders, klikken ergens doorheen of worden niet goed gecheckt. Controle blijkt in de praktijk niet waterdicht. Het gebeurt dus gewoon. Dat blijkt ook uit cijfers en onderzoeken.
Jongeren en schulden door achteraf betalen
Wat begint met een paar klikken, eindigt steeds vaker in flinke rekeningen. En dat brengt steeds meer jongeren in de problemen.
Dit is waarschijnlijk nog maar een deel van het probleem. Veel aankopen blijven onder de radar.
In 2023 deden minderjarigen zo’n 600.000 aankopen met achteraf-betaaldiensten zoals Klarna en Riverty.
Minderjarigen gaven gemiddeld ongeveer €50 per aankoop uit, wat bij meerdere aankopen snel kan oplopen.
Ruim de helft van de jongeren tussen 18 en 27 jaar betaalt weleens achteraf. Veel jongeren zien het inmiddels als een gewone betaalmethode, net als pinnen.
Jongeren die vaak achteraf betalen, hebben vaker financiële problemen. Bijvoorbeeld moeite met huur betalen of andere vaste lasten.
Eén klik lijkt onschuldig. Maar ook kleine bedragen lopen snel op tot schulden.
Wat kopen jongeren (achteraf) online?
Van sneakers tot shout-outs, dit zien we veel langskomen:
Kleding of gadgets via social media
Denk aan limited drops op TikTok of Insta, vaak gepusht via influencers.Soms via betrouwbare merken, maar ook via vage webshops of dropshipping-sites.
In-game extra’s en upgrades
Nieuwe outfits, speciale krachten of coins in Roblox, Fortnite of EA Sports FC. Vaak kleine bedragen, soms ook seizoenspassen of bundels van tientallen euro’s.
Donaties tijdens streams of lives
Voor een shout-out, exclusieve content of gewoon om een streamer te supporten. Bijvoorbeeld op Twitch, YouTube of TikTok Live.
Betaalde rollen of toegang in Discord-servers
Sommige communities bieden extra content, privileges of ‘status’ tegen betaling. Vaak geregeld buiten de officiële app om, dus lastig te volgen voor ouders.
Te mooie deals in (nep)webshops
Denk aan sneakers voor €29, luxe oordopjes of ‘virale gadgets’. Besteld via social media, betaald via Klarna. En soms: nooit geleverd.
AI-filters en avatars
Denk aan apps waarmee jongeren profielfoto’s, video’s of selfies aanpassen met AI. Soms delen ze samen een betaald account of sturen ze elkaar betaalverzoeken.
Wat kan je als ouder doen?
Online geld uitgeven is makkelijker dan ooit. Je kind weet misschien wel dát iets geld kost, maar beseft vaak nog niet wat de gevolgen kunnen zijn. Dus blijf praten, vragen en meekijken. Dat maakt écht verschil.
Laat zien hoe 'betaal later' werkt
Wie stuurt de rekening? Wanneer komt die? En wat als je geen geld hebt? Maak het tastbaar met een rekenvoorbeeld of screenshot.
Bekijk samen hoe snel kleine bedragen optellen. Leg ook uit wat er gebeurt als je te laat betaalt: betaalverzoeken, boetes of incasso.
Bespreek donaties en digitale fooien
Doneert je kind aan streamers of contentmakers? Vraag gewoon eens hoeveel en hoe vaak. Veel kinderen hebben zelf niet door hoe snel kleine bedragen oplopen.
Gebruik een kinderrekening of prepaidkaart
Zo leer je je kind omgaan met een limiet. Geef eventueel een vast bedrag per maand. Dat maakt uitgeven overzichtelijker én veiliger.
Challenge: check de laatste online aanwinst
Bekijk samen de laatste online aankoop van je kind in een game, webshop of stream. Dan is de vraag: “Zou je het ook gekocht hebben als je het contant moest afrekenen?” Grote kans dat dat toch net even anders voelt. Zo leer je je kind op een leuke manier bewuster kopen (of toch nog even doorsparen 😉).
Deel dit artikel